Nguyễn Huỳnh Thu Trúc: Hành Trình Phụ Nữ Việt Ra Thế Giới

Lần đầu tôi gặp chị Nguyễn Huỳnh Thu Trúc tại Eagle Camp IPS15 do thầy Phạm Thành Long dẫn dắt, ấn tượng đầu tiên của tôi không phải là học hàm hay thành tích ngân hàng, mà là giọng nói: nhẹ, chậm, nhưng đủ sức làm cả căn phòng lặng xuống. Chị ngồi đó, tóc búi gọn, nhìn thẳng vào từng người khi nói chuyện, như thể mỗi câu chữ đều được cân nhắc kỹ trước khi chạm vào tai người nghe. Tôi tự hỏi: người đàn bà này đã từng ngồi ở đâu, đã nhìn thấy gì, mà bây giờ lại chọn dành phần đẹp nhất của cuộc đời mình cho những đứa trẻ chưa biết nói?

Câu trả lời nằm trong một hành trình ba chương mà ít ai có dũng khí sống đủ đầy như chị.

Cô bé tỉnh lẻ ăn bobo và con đường duy nhất tên là "học"

Chị Thu Trúc sinh ra và lớn lên ở vùng quê thuộc Tiền Giang, trong những năm bao cấp mà mùi bobo còn đặc trong ký ức. Cái nghèo không đeo mác mà ngấm vào da thịt: da đen, nhút nhát, tự ti. Nhưng có một câu chị tự nhủ với mình từ bé: "Chỉ có học là con đường duy nhất giúp mình thoát nghèo." Câu đó không hoa mỹ, không đại ngôn, nó chỉ đơn giản là sự thật của một đứa trẻ không có gì ngoài ý chí.

Chị thi vào Đại học Ngân hàng năm 1989 và tốt nghiệp năm 1993. Từ đó, suốt 14 năm tại Sacombank, chị leo từng nấc một: nhân viên tín dụng, trưởng phòng, phó giám đốc chi nhánh, giám đốc chi nhánh, rồi cuối cùng là Phó Tổng Giám đốc phụ trách kinh doanh. Không phải dạng "được đề bạt vì quen biết." Mà là dạng người biết mùi văn phòng lúc 7 giờ sáng và vẫn còn ở đó lúc 10 giờ đêm.

Câu hỏi 2007 thay đổi tất cả

Năm 2007, thị trường bất động sản nổ bong bóng, tín dụng tăng trưởng nóng bỏng đến mức nguy hiểm. Chị đang ở đỉnh sự nghiệp, chức Phó Tổng trên tay, nhưng bên trong lại nghe thấy một tiếng hỏi nhỏ không chịu im: "Đến cuối đời, tôi sẽ là ai?"

Câu hỏi đó không có âm thanh to lớn. Nó chỉ như tiếng gõ cửa khẽ, nhưng mỗi đêm lại gõ thêm một lần. Và rồi chị quyết định: bỏ chức Phó Tổng. Bỏ mức lương nhiều người mơ cả đời. Bỏ vị trí mà những đồng nghiệp xung quanh phải mất hàng chục năm mới với tới.

Tôi hỏi chị có sợ không. Chị cười: "Sợ chứ. Nhưng ở lại còn sợ hơn."

Mười năm xây trường và 2.200 học sinh

Năm 2009, chị khánh thành trường liên cấp tiểu học và trung học phổ thông tại Quận 7, TP.HCM. Buổi khai giảng đầu tiên chỉ có 142 học sinh, không khí còn ngửi thấy mùi sơn tường còn chưa khô, tiếng trẻ con vang lên trong dãy hành lang rộng thênh thang chưa đủ người làm đầy. Nhưng chị không vội. Suốt 10 năm sau đó, trường lớn lên cùng với uy tín, đạt 2.200 học sinh trước khi chị quyết định dừng để chuyển hướng một lần nữa.

Người bình thường dừng một lần đã khó. Chị dừng hai lần, mỗi lần đều ở đỉnh. Đó không phải bất ổn. Đó là người biết mình muốn gì và đủ dũng cảm để đi theo điều đó.

Montessori và insight người mẹ đã từng sai

Năm 2017, chị rời dự án liên cấp. Và dành hơn 2 năm tiếp theo làm điều mà nhiều nhà giáo dục không làm: đến tận trường quan sát, không phải đọc tài liệu trên bàn mà ngồi thực sự trong lớp học Montessori, nhìn cách một đứa trẻ 3 tuổi tự lấy khay giáo cụ, tự cất vào đúng chỗ, tự điều chỉnh bản thân mà không cần ai nhắc.

Chị hiểu Montessori không phải vì đọc sách. Chị hiểu nó vì nó chữa lành một vết thương rất riêng tư: "Lúc làm mẹ lần đầu, tôi đã sai. Sai rất nhiều. Và chính phương pháp Montessori đã cứu tôi khỏi việc tiếp tục sai."

Tháng 8 năm 2018, cơ sở đầu tiên của Cỏ 3 Lá (Clover Montessori) mở tại Lakeview City, Quận 2. Tiếp theo là cơ sở tại Scenic Valley 2, Quận 7. Sau đó là nhượng quyền ra Hà Nội. Đến nay hệ thống đã có hơn 300 em tốt nghiệp từ chương trình Montessori 0-6 tuổi.

Ba quy tắc "mất khách" nhưng giữ được điều quan trọng hơn

Nhiều người khen chị giỏi kinh doanh. Tôi thấy điều đó đúng nhưng chưa đủ. Chị giỏi hơn ở chỗ biết từ chối những thứ trông có vẻ tốt nhưng thực ra sẽ phá vỡ thứ chị đang xây.

Quy tắc thứ nhất: không mở rộng bằng mọi giá. Chị từ chối nhiều đề nghị nhượng quyền không phù hợp triết lý Montessori và từ chối thẳng một hợp đồng đầu tư yêu cầu "scale 10 cơ sở trong 3 năm." Quy tắc thứ hai: không nhận quà từ phụ huynh. Không phải vì câu nệ hình thức, mà vì chỉ cần một đứa trẻ cảm thấy cô giáo thương bạn hơn mình là đã có một vết hằn rất sâu, đủ để theo suốt nhiều năm. Quy tắc thứ ba: không mở camera trực tuyến cho phụ huynh xem. Trẻ không học tự nhiên khi biết mình đang bị quan sát.

Ba quy tắc đó khiến một số phụ huynh không chọn Cỏ 3 Lá. Nhưng những ai chọn ở lại, họ hiểu họ đang chọn gì.

360.000 người theo dõi và một cây cầu nối trường học với cha mẹ Việt

Kênh TikTok @bagiao-truc của chị hiện có hơn 360.000 followers, không phải vì chị làm content giải trí hay chạy quảng cáo rầm rộ. Chị nói về Montessori theo cách người mẹ nói chuyện với người mẹ khác: thực tế, không hoa mỹ, không phán xét. Giọng chị trên video cũng nhẹ như ngoài đời thực, nhưng đủ sức khiến người xem phải dừng ngón cái lại.

Ngoài TikTok, chị còn diễn giả tại Tổ chức Nhượng quyền Việt Nam (VFLN) và Đại học Fulbright. Không phải vì muốn nổi tiếng. Mà vì chị tin rằng phương pháp Montessori cần được nhiều người Việt biết đến hơn, và chị là người đã sống qua cả hai phía: phía người mẹ từng sai, và phía người giáo dục đã tìm được đường đúng.

Điều tôi học được từ chị ở Eagle Camp

Ngồi cùng chị trong những ngày Eagle Camp IPS15, tôi nhận ra một điều: chị không cần chứng minh gì với ai. Không phải vì kiêu ngạo, mà vì người đã đi qua đủ nhiều chặng đường thường không còn cần khán giả bên ngoài nữa. Cái mà chị cần, và cái mà chị cho đi, là sự hiện diện thật sự trong từng khoảnh khắc, dù đó là lúc ngồi nghe thầy Phạm Thành Long chia sẻ, hay lúc xuống cơ sở để kiểm tra từng cái khay đựng giáo cụ Montessori.

Chị cũng là minh chứng sống cho điều mà tôi hay nghe nhưng ít thấy: rằng thành công bền vững không đến từ việc làm nhiều thứ, mà đến từ việc làm đúng thứ đủ lâu, đủ sâu, và đủ thật.

Có những người bạn đồng môn mà bạn gặp một lần rồi quên. Và có những người khiến bạn phải ngồi lại, nhìn vào chính mình và hỏi: Mình đang xây gì? Xây cho ai? Và xây bằng gì? Chị Thu Trúc là người thuộc loại thứ hai.

Nếu bạn đang là cha mẹ muốn hiểu thêm về Montessori, hãy tìm chị trên TikTok @bagiao-truc hoặc tìm hiểu về hệ thống Cỏ 3 Lá Clover Montessori. Còn nếu bạn là người đang đứng ở ngưỡng cửa của một sự thay đổi lớn, chưa biết có nên bước tiếp hay không, hãy nhớ rằng có một người đàn bà từng là Phó Tổng ngân hàng đã chọn bỏ tất cả để đi tìm câu trả lời cho câu hỏi: "Đến cuối đời, tôi sẽ là ai?" Và bà ấy không hối hận.

Bạn cũng có thể đọc thêm về những người bạn đồng môn khác của tôi tại Eagle Camp IPS15, như anh Đỗ Hải Vương Nam hay chị Đinh Ánh Huyền, những người cũng đang xây cuộc đời mình bằng chính giá trị cốt lõi của họ.