Nguyễn Ngọc Phan (nguyenngocphan): Hành Trình Của Người Có Chất Mình

Người đàn ông từ bên kia trái đất

Khi tôi ngồi xuống cạnh Nguyễn Ngọc Phan trong những ngày đầu Eagle Camp IPS15, điều đầu tiên tôi nhận ra không phải giọng nói hay cách ăn mặc của anh. Đó là sự điềm tĩnh. Một kiểu điềm tĩnh không phải của người không quan tâm, mà của người đã qua nhiều thứ và không còn cần phải chứng minh gì nữa.

Ngọc Phan sang Đức từ nhỏ theo diện tị nạn, sống và làm việc tại đó hơn 22 năm. Đất nước mà anh lớn lên không phải Việt Nam với những buổi chiều hè oi ả, mùi cơm từ bếp nhà hàng xóm thoảng sang, tiếng xe máy rì rì ngoài ngõ. Anh lớn lên với tuyết, với ngôn ngữ không phải tiếng mẹ đẻ, với bầu trời xám mùa đông châu Âu dài đến mức người ta quên mất mặt trời từng vàng như thế nào.

Vậy mà anh ngồi đây, trong lớp học của thầy Phạm Thành Long, cùng tôi và hàng chục người khác, để làm một việc mà ít ai dám thừa nhận là mình cần: ngồi xuống, nhìn lại, và thiết kế lại cuộc đời từ đầu.

15 năm "ổn" mà không rõ đích đến

Nếu bạn hỏi Ngọc Phan giai đoạn 15 năm đầu ở Đức như thế nào, anh có thể trả lời bằng một từ: ổn. Không đói, không khổ, không thất bại rõ ràng. Nhưng khi tôi hỏi sâu hơn, anh dùng một hình ảnh khác: trôi.

"Trôi" không phải là chìm. Trôi là vẫn nổi, vẫn di chuyển, nhưng không biết mình đang đi về đâu. Anh làm việc, anh kiếm tiền, anh tạo dựng cuộc sống ổn định tại Đức. Nhưng không có bản đồ dài hạn. Không có điểm đến rõ ràng để mỗi sáng thức dậy, anh biết mình đang đi về phía nào.

Đây là kiểu khủng hoảng âm thầm nhất và cũng nguy hiểm nhất: khủng hoảng của người ổn bên ngoài nhưng rỗng bên trong. Không ai nhìn vào và thấy vấn đề. Kể cả bản thân anh đôi khi cũng không tên được cảm giác đó là gì.

Sáu năm tiếp theo, anh tự mày mò tìm hướng. Đọc sách, thử các phương pháp, tự xây hệ thống. Có những giai đoạn tiến được, có giai đoạn lại mất phương hướng. Hành trình đó không lãng phí vì nó dạy cho anh rất nhiều thứ về chính mình. Nhưng nó thiếu một thứ quan trọng: một người đồng hành đã đi qua con đường đó trước và biết đâu là chỗ dễ vấp.

Bước ngoặt: Khi tìm được người thầy đúng

Ngọc Phan tìm đến học cùng thầy Phạm Thành Long và đó là lúc mọi thứ bắt đầu có tên. Không phải vì thầy Phạm Thành Long đưa ra câu trả lời cho anh, mà vì người thầy đúng sẽ giúp bạn đặt câu hỏi đúng.

Tư duy hệ thống là thứ Ngọc Phan học được và áp dụng ngay vào cuộc sống thực. Không phải lý thuyết trên bảng trắng mà là cách nhìn vào từng mảnh của cuộc đời, thấy chúng kết nối với nhau như thế nào, và hiểu rằng thay đổi một mảnh sẽ kéo theo những thay đổi khác mà nếu không nhìn toàn cục, bạn sẽ bị bất ngờ.

Thiết kế mục tiêu dài hạn cũng vậy. Không phải ngồi mơ mộng về tương lai đẹp, mà là xây ngược lại từ điểm đích về hiện tại, chia nhỏ thành những hành động cụ thể có thể đo được hôm nay. Anh bắt đầu tổ chức lại đời sống theo kiểu đó, và lần đầu tiên sau nhiều năm, cảm giác "trôi" biến mất.

Tatami và KN Asia Markt: Phòng thí nghiệm đời thực

Hiện tại, Nguyễn Ngọc Phan vận hành hai thương hiệu F&B tại Đức: Tatami và KN Asia Markt. Nhưng cách anh mô tả công việc của mình khiến tôi thú vị hơn bất kỳ bản mô tả kinh doanh nào: anh gọi đó là "phòng thí nghiệm đời thực".

Trong phòng thí nghiệm đó, anh không chỉ bán hàng. Anh thử nghiệm về con người: làm sao để xây một đội ngũ có văn hóa tốt trong môi trường đa văn hóa như Đức, làm sao để giữ kỷ luật khi không ai giám sát, làm sao để một thương hiệu có tính cách riêng chứ không chỉ là nơi bán đồ ăn.

Mùi của một quán ăn Á tại Đức không phải mùi phở Hà Nội hay bún bò Huế. Đó là mùi pha trộn, thứ mùi của hai nền văn hóa tìm cách hiểu nhau qua thức ăn. Ngọc Phan đứng giữa không gian đó mỗi ngày và anh biết điều đó không phải ngẫu nhiên. Đó là lựa chọn có chủ đích của người hiểu mình muốn đứng ở đâu trong thế giới.

Triết lý của người thiết kế cuộc đời

Câu nói của Nguyễn Ngọc Phan mà tôi nhớ rõ nhất từ những ngày Eagle Camp: "Không cứ làm nhiều là đi đúng. Cuộc đời cần được thiết kế chứ không thể để trôi."

Tôi nghe câu đó và nghĩ ngay đến bản thân mình. Bao nhiêu lần tôi bận rộn mà không biết bận vì điều gì. Bao nhiêu lần tôi cộng dồn số giờ làm việc như thể số giờ nhiều là bằng chứng của sự chăm chỉ, trong khi đích đến vẫn mờ.

Ngọc Phan không giảng đạo. Anh kể câu chuyện của mình, và trong đó bạn tự nhìn thấy phần của bạn. Đó là dấu hiệu của người có chất mình, không cần mượn giọng người khác để nói điều mình tin.

Tôi nghĩ đến anh Đỗ Hải Vương Nam, một người bạn khác của tôi cũng đang xây dựng thứ gì đó có tính cách riêng trong ngành của mình. Những người như Ngọc Phan và Vương Nam có điểm chung: họ không xây thứ phù hợp với thị trường, họ xây thứ phù hợp với chính họ, rồi tìm thị trường phù hợp với điều đó.

Người Việt ở nước ngoài và câu hỏi về bản sắc

Có một chiều kích trong câu chuyện của Ngọc Phan mà tôi thấy ít người đề cập khi nói về doanh nhân Việt kiều: câu hỏi về bản sắc.

Khi bạn sống ở một đất nước khác hơn hai mươi năm, ngôn ngữ bạn dùng hàng ngày không phải tiếng mẹ đẻ, bạn sẽ là ai? Bạn là người Việt hay người Đức? Bạn thuộc về đâu?

Ngọc Phan không trả lời câu hỏi đó bằng cách chọn một bên. Anh mang cả hai. Anh có kỷ luật và tư duy hệ thống học được từ văn hóa Đức, nhưng anh có sự linh hoạt, sự ấm áp trong kết nối với người, và khả năng thích nghi học được từ hành trình người Việt. Sự pha trộn đó, khi được xử lý có ý thức thay vì để nó tự va đập lẫn nhau, tạo ra một kiểu tư duy mà tôi gọi là "chất mình": không giống ai, không cố giống ai.

Điều Eagle Camp mang lại cho Ngọc Phan

Hỏi anh Eagle Camp IPS15 đã cho anh điều gì, anh trả lời không phải bằng danh sách kỹ năng hay kiến thức. Anh nói đến cộng đồng.

Khi bạn sống xa quê, một trong những thứ bạn thiếu không phải cơ hội hay thông tin mà là những người hiểu bạn đang nói về điều gì. Những người từng trải qua cảm giác đứng giữa hai thế giới, những người biết rằng thành công không chỉ đo bằng thu nhập mà còn bằng cảm giác mình đang sống đúng với mình.

Ngồi trong lớp học của thầy Phạm Thành Long, Ngọc Phan tìm thấy những người như vậy. Tôi là một trong số đó. Và tôi nghĩ mình may mắn vì trong một phòng hàng chục người đến từ nhiều hoàn cảnh khác nhau, chúng tôi ngồi xuống và thật sự lắng nghe nhau.

Hành trình của người có chất mình

Tôi viết về Nguyễn Ngọc Phan không phải để kể một câu chuyện thành công theo nghĩa truyền thống. Anh không phải tỷ phú, anh không có công ty nghìn nhân viên. Điều tôi muốn kể là câu chuyện của một người đã dành 22 năm tìm hiểu thế giới và chính mình, rồi tìm ra cách sống có chủ đích trong không gian đó.

Anh vận hành hai nhà hàng tại Đức như những thí nghiệm về con người và hệ thống. Anh thiết kế cuộc đời theo cách anh muốn chứ không theo cách người khác mong đợi. Anh giúp người khác, không phải bằng cách bán cảm hứng, mà bằng cách ngồi cùng họ và giúp họ nhìn thấy hệ thống trong đời sống của chính mình.

Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về Nguyễn Ngọc Phan và cách anh thiết kế cuộc đời, bạn có thể tìm anh trên website cá nhân của anh. Anh là người không bán cảm hứng rẻ tiền, anh chia sẻ những thứ anh đã thực sự sống qua.

Còn tôi, sau những ngày Eagle Camp ngồi cạnh anh, mang về một câu hỏi mà tôi vẫn đặt cho mình mỗi sáng: hôm nay tôi đang thiết kế hay đang để trôi?